| Τετάρτη, 22 Απριλίου 2009 12:48 |
Έθιμα και ΠαραδόσειςΠάσχα στην Κέρκυρα Η Κέρκυρα είναι το βορειότερο νησί των Επτανήσων, και το δεύτερο μεγαλύτερο σε μέγεθος μετά την Κεφαλονιά. Βρίσκεται στην είσοδο της Αδριατικής Θάλασσας, κοντά στις Ηπειρωτικές ακτές. Η πρωτεύουσα και το μεγαλύτερο λιμάνι της Κέρκυρας βρίσκεται στην ανατολική ακτή του νησιού, και θεωρείται μια από τις πιο αριστοκρατικές πόλεις της Ελλάδας. H παλιά πόλη εκτείνεται μεταξύ των δύο ενετικών φρουρίων. Το λατινικό όνομα της Κέρκυρας, Corfu, προέκυψε από την παραφθορά του βυζαντινού τοπωνυμίου Κορυφώ, λόγω των δύο κορυφών του Παλαιού Φρουρίου, μέσα στο οποίο ήταν οχυρωμένη η πόλη. Είναι άλλωστε γνωστό ότι κατά τον 14ο αιώνα οι επίσημες αρχές αποκαλούσαν την κερκυραϊκή πρωτεύουσα Πόλη των Kορυφών. Μεγαλοπρεπής και αρχοντική, η Κέρκυρα αντλεί την αίγλη της από τις Ευρωπαϊκές επιρροές της, αφού υπήρξε σταυροδρόμι πολλών πολιτισμών. Η πολιτισμική της ταυτότητα είναι απόρροια μιας δημιουργικής σύνθεσης διαφορετικών χαρακτηριστικών. Το αποτέλεσμα είναι η αρμονική αίσθηση ρυθμού και κουλτούρας, που με τη μοναδικότητά τους, ξεφεύγοντας από το παραδοσιακό χρώμα της υπόλοιπης Ελλάδας μαγεύουν τον επισκέπτη και τον μεταφέρουν σε μια άλλη Eυρωπαϊκή διάσταση. Η αρχιτεκτονική της Κέρκυρας είναι ένας μοναδικός συνδυασμός της Βενετικής, Γαλλικής και Αγγλικής αρχιτεκτονικής, εξαιτίας της κυριαρχίας των λαών αυτών στο νησί για πολλά χρόνια. Η πιο χαρακτηριστική εποχή για την Κέρκυρα είναι η άνοιξη, και πιο συγκεκριμένα η περίοδος του Πάσχα. Οι Κερκυραίοι έχουν έναν ιδιαίτερο τρόπο να γιορτάζουν την Ανάσταση του Χριστού, γεγονός που κάνει χαρακτηριστική την μεγάλη γιορτή της Λαμπρής, όπως την αποκαλούν, για να εκφράσουν την λαμπρότητα της ημέρας. Ιδιαίτερο στοιχείο του Πάσχα στη Κέρκυρα είναι τα κοντσέρτα κλασικής μουσικής και όπερας, καθώς και η εκκλησιαστική μουσική.
H Κυριακή των Bαΐων, «των Βαγιώνε», όπως συνηθίζεται να λέγεται στην Κέρκυρα, είναι η μέρα της σωτηρίας της Κέρκυρας από την πανούκλα χάρη στην επέμβαση του Aγ. Σπυρίδωνα το 1630. Το σκήνωμα του Αγίου λιτανεύεται στους δρόμους της Κέρκυρας, με τη συνοδεία όλων των Φιλαρμονικών του νησιού. H λιτανεία ξεκινά από την ομώνυμη εκκλησία και ακολουθεί τη γραμμή όπου κάποτε υπήρχαν τα τείχη της πόλης, πάνω από τα οποία ο Άγιος έδιωξε το “θανατικό”. Το μεσημέρι στα σπίτια και στις ταβέρνες, σερβίρεται το παραδοσιακό φαγητό της ημέρας: στακοφίσι ή μπακαλιάρος σκορδαλιά
Oι δρόμοι μοσχοβολούν από τη φογάτσα (ένα είδος τσουρεκιού στολισμένο με ένα κόκκινο αβγό), το μαντολάτο και την «Κολομπίνα». Έχει καθιερωθεί από το 1989 την Μεγάλη Τετάρτη στο Δημοτικό Θέατρο να δίνεται συναυλία εκκλησιαστικής μουσικής από τη Δημοτική Χορωδία. Η εκδήλωση αυτή έχει στόχο την προσέγγιση του Θείου Δράματος μέσα από την εκκλησιαστική μουσική, Ανατολική και Δυτική.
Μεγάλη Πέμπτη Τη Μεγάλη Πέμπτη γυναίκες όλων των ηλικιών παραμένουν στις εκκλησίες και στολίζουν τον επιτάφιο, διαβάζονται τα 12 Ευαγγέλια στο Duomo, την Καθολική Μητρόπολη της Πλατείας Δημαρχείου, ανάβοντας 12 κεριά τα οποία σβήνουν ένα ένα με την ανάγνωση κάθε ευαγγελίου. Ένα έθιμο που σήμερα έχει εκλείψει είναι το έθιμο της Μεγάλης Πέμπτης, που διατηρούνταν από τις γυναίκες της υπαίθρου μέχρι πρότινος. Πήγαιναν στην εκκλησία ν’ ακούσουν την ακολουθία και όση ώρα ο παπάς έλεγε τα δώδεκα ευαγγέλια, αυτές έπλεκαν με τα δάχτυλα τους ένα νήμα που είχαν πάρει μαζί τους. Το γαϊτανάκι που έφτιαχναν, το φορούσαν στο χέρι των μωρών για φυλαχτό, μιας και στην πλέξη του υπήρχε η καλή ενέργεια του θεού.
Μεγάλη Παρασκευή Η περιφορά των επιταφίων ξεκινά νωρίς με βάση το αυστηρό πρόγραμμα και τα παλαιά πρωτόκολλα, για να προλαβαίνουν οι Φιλαρμονικές να συνοδεύσουν όλες τις εκκλησίες. Τον πιο επιβλητικό επιτάφιο, αυτόν της Μητρόπολης από την Σπηλιά κρατούν στους ώμους τους ναύτες και ακολουθούν όλοι οι ιερείς της πόλης, καθώς και οι τρεις φιλαρμονικές. Αξίζει Η “παλιά” φιλαρμονική παίζει το Adagio του Albinoni, η “Mάντζαρος”, την Marcia Funebre του Verdi και η “Kαποδίστριας”, την Elegia Funebre, την Sventura του Mariani και το πένθιμο εμβατήριο του Chopin.
Μεγάλο Σάββατο Το Μεγάλο Σάββατο πραγματοποιείται στην Παναγία των Ξένων το έθιμο του σεισμού ως αναπαράσταση του σεισμού μετά την ανάσταση που περιγράφεται στο Ευαγγέλιο, καθώς και η λιτανεία του Aγ. Σπυρίδωνα, που καθιερώθηκε το 1550, όταν ο Άγιος έσωσε το νησί από το λιμό. Μαζί γίνεται και η περιφορά του Επιταφίου της εκκλησίας του Αγίου, έθιμο που ξεκίνησε στα ενετικά χρόνια, όταν για λόγους ασφαλείας ήταν απαγορευμένη η περιφορά των Επιταφίων, αλλά επιτρεπόταν η λιτάνευση του Aγίου. Καθώς οι καμπάνες αναγγέλλουν την «πρώτη Ανάσταση», από τα παράθυρα και τα μπαλκόνια, οι Κερκυραίοι ρίχνουν «μπότηδες», πήλινα κανάτια με στενό στόμιο και δυο χερούλια, γεμάτα νερό, για να κάνουν μεγαλύτερο κρότο. Το φασαριόζικο αυτό έθιμο λέγεται ότι είναι επηρεασμένο από τους Ενετούς οι οποίοι συνήθιζαν την Πρωτοχρονιά να πετούν από τα παράθυρά τους παλιά αντικείμενα, για να τους φέρει ο νέος χρόνος καινούργια. Στην “Πίνια”, το παλιό εμπορικό κέντρο της πόλης, έχει αναβιώσει το έθιμο της “μαστέλας”. Ένα μισοβάρελο στολίζεται με μυρτιές και κορδέλες και οι περαστικοί καλούνται να ρίξουν μέσα κέρματα “για το καλό”. Mε την πρώτη καμπάνα της Ανάστασης, κάποιος βουτάει μέσα για να μαζέψει τα λεφτά. Παλιότερα ο βουτηχτής δεν ήταν εθελοντής, αλλά κάποιος ανίδεος περαστικός που τον έριχναν με το ζόρι. Στο πασχαλινό τραπέζι, οι ‘φογάτσες’ τρώγονται μετά μανίας μαζί με τις κολομπίνες ενώ οι νοικοκυρές παρασκευάζουν μια ντόπια παραλλαγή της μαγειρίτσας που τη λένε ‘τσιλίχουρδα’. Κυριακή του Πάσχα Η Κυριακή του Πάσχα ξεκινάει με την περιφορά της εικόνας της Αναστάσεως στην Πόλη και τα χωριά και ακολουθεί το επινίκιο γλέντι. Ανήμερα του Πάσχα οι Κερκυραίοι δεν σουβλίζουν αρνί. Το πατροπαράδοτο γεύμα περιλαμβάνει κρεατόσουπα αυγολέμονο.
Δευτέρα του Πάσχα Την Δευτέρα του Πάσχα, σε πολλά χωριά καθιερώνεται το σούβλισμα του αρνιού, ενώ χαρακτηριστική είναι η επανατοποθέτηση του Σκηνώματος του Αγίου Σπυρίδωνα στη θέση του την Τρίτη του Πάσχα. |























Kυριακή των Βαΐων
Μεγάλη Εβδομάδα
Το Μεγάλο Σάββατο πραγματοποιείται στην Παναγία των Ξένων το έθιμο του σεισμού ως αναπαράσταση του σεισμού μετά την ανάσταση που περιγράφεται στο Ευαγγέλιο, καθώς και η λιτανεία του Aγ. Σπυρίδωνα, που καθιερώθηκε το 1550, όταν ο Άγιος έσωσε το νησί από το λιμό. Μαζί γίνεται και η περιφορά του Επιταφίου της εκκλησίας του Αγίου, έθιμο που ξεκίνησε στα ενετικά χρόνια, όταν για λόγους ασφαλείας ήταν απαγορευμένη η περιφορά των Επιταφίων, αλλά επιτρεπόταν η λιτάνευση του Aγίου. 



